عبد المحمد آيتى

22

تحرير تاريخ وصاف ( فارسى )

هولاكو خان ايراد حدوث واقعهء بغداد [ 25 ] اهل خبر گفته‌اند كه مدينة السلام بغداد در عهد دولت خلفاى بنى العباس از حوادث روزگار به دور و قرين امن و امان بود . چنان‌كه شاهان جهان را آرزوى چنان تختگاهى بود . سراهاى مرتفع و باغهاى پرطراوت داشت . در فراوانى نعمت بىنظير بود . در مدارس و بقاع آن ، دانش‌پژوهان به تحصيل و دانشمندان به تدريس علوم مشغول بودند و هنرمندان و صنعتگران چيره‌دست در فنون گوناگون به هنرنمائى سرگرم . بستان‌هايش به انواع درختان رز و خرما و ترنج و نارنج و بادام آراسته بود . [ 26 ] بطورىكه در يك سال حاصل اموال اعمال آن زياده از سى هزار هزار دينار بود . در سال 696 كه رواى اين روايت به آن ديار رسيد با آنكه از آبادانى آن عشرى نمانده بود باز از حيث كثرت عمارات و قصور و اماكن و ترتيب و زينت نسبت به شهرهاى بزرگ ديگر چون فردوس عدن مىنمود . غرض از ذكر اين مقدمه آن كه خليفه المستعصم باللَّه ابو احمد عبد اللّه بن المستنصر از ساير خلفا به ناز و نعمت و كثرت اموال و ذخاير ممتاز بود و به غرور و تكبر مشهور . [ 27 ] چهار صد خادم به خدمت درگاه او مشغول بودند و هيچ آفريده‌اى را از ملوك ايام و بزرگان و اشراف و اعيان زمان در حضرت خليفه بار نبود . در بارگاه او چون حجر الاسود سنگى انداخته و طاقى اطلس سياه چون آستينى از روزنى فروگذاشته بودند و از ملوك و سلاطين اطراف كسى كه به آستان او تشرف مىجست آن آستين را چون دامن كسوت كعبه زيارت مىكرد و بر آن سنگ بوسه مىداد بازمىگشت . در عهد اتابك سعيد مظفر الدين ابو بكر انار اللّه برهانه مولانا قاضى القضاة مجد الدين اسماعيل فالى از جانب او به رسالت سوى حضرت امامت رفت . چون به آستان خلافت